Blog cà phê
Mối quan tâm đến cà phê và sức khỏe đang tăng lên
Mối quan tâm đến cà phê và sức khỏe đang tăng lên – người tiêu dùng cần biết những gì?
Có rất nhiều nghiên cứu khoa học về những lợi ích sức khỏe của cà phê – cũng như những tác dụng phụ không mong muốn khi uống quá nhiều . Nhưng giống như tất cả các lĩnh vực khoa học khác, nghiên cứu về tác động của việc uống cà phê đối với sức khỏe con người luôn thay đổi khi chúng ta khám phá ra những phát hiện mới.
Điều thú vị là, việc liên tục khám phá ra những nghiên cứu mới về cà phê và sức khỏe đang diễn ra song song với sự gia tăng số lượng người tiêu dùng (chủ yếu là thế hệ Millennials và Gen Z) ngày càng quan tâm đến sức khỏe của mình.
Do đó, người tiêu dùng có thể gặp khó khăn trong việc xác định thông tin nào là phù hợp nhất với bản thân họ. Điều này đặc biệt đúng đối với những người nhạy cảm với caffeine hoặc những người cảm thấy mình uống quá nhiều cà phê. Thêm vào đó, việc cân nhắc giữa lợi ích của việc tiêu thụ cà phê và những tác hại tiềm tàng như bồn chồn, mất ngủ, lo lắng và các vấn đề về tiêu hóa ngày càng trở thành ưu tiên hàng đầu của người tiêu dùng .
Vậy người tiêu dùng thực sự cần biết gì về cà phê và sức khỏe? Hãy đọc tiếp để tìm hiểu ý kiến chuyên gia của bà Astrid Nehlig, Giám đốc Nghiên cứu danh dự tại Viện Nghiên cứu Y tế và Sức khỏe Pháp và Chủ tịch Hiệp hội Khoa học và Thông tin về Cà phê (ASIC), và Tiến sĩ Ingo Lantz, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển, Chất lượng và Công nghệ tại Tchibo và Chủ tịch Viện Thông tin Khoa học về Cà phê (ISIC).
1. Các nhà khoa học biết gì về mối liên hệ giữa cà phê và sức khỏe?
Cà phê là một phần trong chế độ ăn uống của hàng triệu người trên thế giới và mang lại nhiều lợi ích dinh dưỡng. Nhưng cũng như bất kỳ thực phẩm và đồ uống nào khác, việc tiêu thụ cần có giới hạn hợp lý. Đối với người trưởng thành có sức khỏe tốt, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cho biết 400mg caffeine mỗi ngày là lượng an toàn. Điều này tương đương với khoảng bốn đến năm tách cà phê.
“Thông điệp chính dành cho người tiêu dùng là việc uống cà phê điều độ có thể là một phần của chế độ ăn uống cân bằng lành mạnh và có khả năng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe”, Ingo nói.
Nhiều chuyên gia y tế, chuyên gia dinh dưỡng và huấn luyện viên thể thao đều đồng ý rằng cà phê có thể được xếp vào loại siêu thực phẩm nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những chất này có thể cải thiện tuổi thọ và giảm nguy cơ mắc một số bệnh, bao gồm bệnh Parkinson và tiểu đường.
2. Cà phê như một “siêu thực phẩm”: Có đúng sự thật không?
Mặc dù “siêu thực phẩm” đã trở thành một từ ngữ thời thượng khó chứng minh đối với nhiều sản phẩm thực phẩm và đồ uống, Ingo cho biết rằng hàng ngàn nghiên cứu khoa học được đánh giá ngang hàng chỉ ra rằng việc tiêu thụ cà phê ở mức độ vừa phải hoàn toàn an toàn và có lợi cho sức khỏe con người.
“Có rất nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, như một phần của chế độ ăn uống cân bằng, cà phê có thể mang lại những lợi ích cho cơ thể con người, bao gồm cải thiện sự tập trung, hiệu suất thể chất, chức năng gan, tiêu hóa và giúp ngăn ngừa các bệnh như tiểu đường loại 2 hoặc bệnh tim mạch,” Ingo giải thích. “Cơ chế đằng sau những tác dụng tốt cho sức khỏe này rất đa dạng, nhưng bản thân caffeine góp phần vào nhiều tác dụng đó, bao gồm cải thiện tâm trạng và sự tỉnh táo.”
Nhiều hợp chất trong cà phê, đặc biệt là caffeine, là một trong những thành phần được nghiên cứu nhiều nhất trong chế độ ăn uống của con người. Để thúc đẩy nghiên cứu này, ASIC tổ chức hội nghị thường niên quy tụ các chuyên gia hàng đầu quốc tế trong các lĩnh vực như nông học, hóa học, công nghệ và sức khỏe. Năm 2023, Hội nghị Khoa học Cà phê ASIC lần thứ 29 đã diễn ra tại Việt Nam, với hai bài thuyết trình tập trung cụ thể vào cà phê và sức khỏe – bao gồm các chủ đề như bệnh tiểu đường loại 2 và sức khỏe tim mạch.
3. Điều quan trọng nhất mà người tiêu dùng cần biết về tác động của cà phê đối với sức khỏe là gì?
Với chiều sâu và phạm vi rộng lớn của các nghiên cứu khoa học về cà phê và sức khỏe, người tiêu dùng có thể cảm thấy choáng ngợp và khó khăn trong việc lựa chọn thông tin phù hợp và hữu ích nhất cho mình.
Nhiều hợp chất trong cà phê góp phần mang lại lợi ích cho sức khỏe, nhưng caffeine và chất chống oxy hóa là hai thành phần nổi bật nhất. Đặc tính chống oxy hóa của cà phê đến từ polyphenol, một loại hóa chất tự nhiên có trong thực vật.
Hàm lượng chất chống oxy hóa cao trong cà phê đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng nội môi – trạng thái hoạt động tối ưu. Các chất chống oxy hóa này – chủ yếu là axit chlorogenic , trigonelline và melanoidin – có nhiều tác dụng bảo vệ hệ thần kinh và điều hòa chuyển hóa (tiểu đường, huyết áp)
“Cà phê chứa một lượng lớn chất chống oxy hóa (gấp nhiều lần so với trà, rượu vang và một số loại trái cây và rau quả) đến nỗi chỉ cần uống hai tách mỗi ngày là gần như đáp ứng đủ nhu cầu hàng ngày về các hợp chất này,” Astrid nói.
Ngay sau khi uống, một tách cà phê có chứa caffeine có thể làm tăng sự tỉnh táo, năng lượng và khả năng tập trung thị giác, cũng như giảm thời gian phản ứng với các kích thích khác nhau.
“Cà phê không ảnh hưởng trực tiếp đến trí nhớ làm việc, mà là do tác động của nó đến sự chú ý, khả năng tập trung và khả năng loại bỏ các yếu tố gây xao nhãng bên ngoài,” Astrid nói thêm. “Cà phê cũng có tác dụng tích cực đối với tâm trạng và có bằng chứng cho thấy việc tiêu thụ cà phê có thể làm giảm nguy cơ trầm cảm.”
4. Ngăn ngừa một số bệnh
Theo thời gian, caffeine trong cà phê có thể làm chậm quá trình suy giảm nhận thức do tuổi tác và cũng có thể ngăn ngừa sự phát triển của các bệnh thoái hóa thần kinh như Parkinson và Alzheimer.
Ngoài ra, một số hợp chất trong cà phê có thể ngăn ngừa sự phát triển của ung thư – chẳng hạn như ung thư gan, đại tràng, vú, nội mạc tử cung, tuyến tiền liệt và da. Tuy nhiên, Astrid giải thích rằng cà phê không được biết là có ảnh hưởng đến sự xuất hiện của ung thư thực quản, dạ dày, thanh quản, tuyến tụy, buồng trứng, thận hoặc bàng quang.
Cà phê và hệ tiêu hóa thường có mối liên hệ với nhau, và điều đặc biệt quan trọng là phải tiêu thụ ở mức độ vừa phải để tránh gây ra các vấn đề về tiêu hóa.
“Uống cà phê kích thích quá trình tiêu hóa ở tất cả các cấp độ của đường tiêu hóa, bao gồm cả thành phần của hệ vi sinh vật,” Astrid nói. “Nhưng hợp chất (hoặc các hợp chất) chịu trách nhiệm cho tác dụng này vẫn chưa được xác định rõ ràng.”
Việc tiêu thụ cà phê cũng có mối tương quan với tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường loại 2 thấp hơn ở nhiều nhóm dân số khác nhau. Astrid giải thích rằng khả năng ngăn ngừa hoặc làm chậm sự xuất hiện của bệnh tiểu đường loại 2 của cà phê là “phụ thuộc vào liều lượng”. Về cơ bản, điều này có nghĩa là nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 giảm 21% nếu uống từ ba đến bốn tách cà phê mỗi ngày, và giảm 50% nếu uống ít nhất bảy tách mỗi ngày (cao hơn giới hạn khuyến nghị hàng ngày).
“Nguy cơ giảm này đã được tìm thấy ở nhiều giới tính, thể trạng và chủng tộc khác nhau – và chúng ta thấy hiệu quả tương tự với cà phê có caffeine và không caffeine,” bà nói thêm. “Quan sát sau cho thấy caffeine không đóng vai trò nào trong hiệu quả này, mà là do các chất chống oxy hóa.”
5. Sức khỏe tim mạch
Một trong những điểm chính được thảo luận tại hội nghị ASIC năm 2023 là khả năng của cà phê trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành, suy tim, đột quỵ và rối loạn nhịp tim.
“Tác dụng bảo vệ sức khỏe tim mạch của cà phê thường chỉ xuất hiện sau khi uống liên tục từ ba đến năm tách cà phê mỗi ngày,” Astrid nói.
Mặc dù cà phê có tác dụng trung tính hoặc có lợi đối với huyết áp , nhưng việc chỉ tiêu thụ caffeine một cách đột ngột có thể làm tăng huyết áp. Tuy nhiên, theo Astrid, điều quan trọng cần lưu ý là việc uống cà phê suốt đời có thể làm giảm nguy cơ tử vong do các nguyên nhân tim mạch.
6. Người tiêu dùng có thể làm gì để ý thức hơn về lượng cà phê mình tiêu thụ?
Lời khuyên chính của các chuyên gia y tế về việc uống cà phê một cách có ý thức là hãy uống theo đúng hướng dẫn được khuyến nghị. Nhưng quan trọng hơn cả, bạn cũng nên xem xét việc uống cà phê ảnh hưởng đến tâm trạng của bạn như thế nào.
Cũng như tất cả các loại thực phẩm và đồ uống khác, bạn nên luôn luôn tiêu thụ cà phê một cách điều độ vì các tác dụng phụ tiêu cực của nó phần lớn là do tiêu thụ quá mức. Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) khuyến cáo nên hạn chế lượng caffeine từ tất cả các nguồn (không chỉ cà phê) ở mức tối đa 400mg mỗi ngày, và không quá 200mg (khoảng hai tách cà phê) trong một lần uống đối với người lớn.
Điều quan trọng cần lưu ý là phụ nữ mang thai được khuyên nên hạn chế lượng caffeine tiêu thụ xuống dưới 200mg mỗi ngày. Ngoài ra, tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể gây hại cho một số người. Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:
– Cân nặng
– Uống một số loại thuốc nhất định
– Sự nhạy cảm hoặc dị ứng cá nhân với caffeine
7. Tính đến sự khác biệt cá nhân
Một số người chuyển hóa caffeine chậm hơn những người khác, và do đó có thể dễ bị ảnh hưởng tiêu cực hơn bởi cà phê chứa caffeine. Sự khác biệt cá nhân này rất có thể là do hoạt động của enzyme gan chuyển hóa caffeine gọi là enzyme cytochrome P450 1A2.
“Enzyme này có thể được biểu hiện khác nhau (đa hình gen), chia dân số thành hai nhóm nhỏ có kích thước gần bằng nhau – nhóm chuyển hóa chậm và nhóm chuyển hóa nhanh,” Astrid giải thích. “Những người chuyển hóa nhanh sẽ cần uống cà phê thường xuyên hơn để duy trì và điều chỉnh nồng độ caffeine trong cơ thể theo nhu cầu của họ.”
Trong khi đó, những người có quá trình trao đổi chất chậm có thể muốn hạn chế lượng caffeine nạp vào hoặc chuyển sang cà phê không chứa caffeine – điều mà Ingo cho biết vẫn mang lại nhiều lợi ích tiềm năng cho sức khỏe.
Có rất nhiều thông tin dành cho người tiêu dùng về tác động của việc uống cà phê đối với sức khỏe. Việc sàng lọc các bài nghiên cứu và bài báo khoa học có thể khó khăn hoặc gây bối rối cho nhiều người, vì vậy việc nắm vững những kiến thức cơ bản là một điểm khởi đầu hữu ích.
Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là người tiêu dùng cần hiểu thông tin nào là phù hợp nhất với họ. Vì việc tiêu thụ cà phê và caffeine ảnh hưởng đến mỗi người theo những cách khác nhau, nên việc tính đến những khác biệt này là rất quan trọng.
